Door: Tijn van der Muuren Fotografie: Cor Vos, Tonny Stroucken, Koos Raucamp, Tijn van der Muuren, Amstel Gold Race
Klassiekers
9

Voorbeschouwing: wie triomfeert in de Amstel Gold Race?

De Amstel Gold Race is ongetwijfeld de belangrijkste eendagswedstrijd van Nederland. Komende zondag strijden 175 renners om de winst het Zuid-Limburgse heuvelland. Wie o wie gaat er met de zege vandoor in Berg en Terblijt? Wieler Revue blikt vooruit.

Al 52 Amstel Gold Races gingen de editie van zondag voor. En in die dik vijftig jaar aan historie, pakten verschillende illustere renners de zege in Zuid-Limburg. Wie zich morgen tot winnaar kroont, ziet zijn naam terug in een erelijst met Eddy Merckx, Jan Raas, Bernard Hinault, Joop Zoetemelk en Johan Museeuw. De startlijst is met namen als Peter Sagan, vorige week nog winnaar van Parijs-Roubaix, Alejandro Valverde, Olympisch Kampioen Greg Van Avermaet en de titelverdediger Philippe Gilbert alvast veelbelovend.

Philippe Gilbert pakte vorig jaar de zege in de Gold Race.

 

Historie

In 1966 organiseerden Herman Krott en Ton Vissers de eerste Amstel Gold Race, een wielerkoers van ruim driehonderd kilometer. De start vond plaats in Breda, waarna via Oost-Brabant en de Maas richting het Zuid-Limburgse Meerssen gekoerst werd. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de eendagswedstrijd vanuit Amsterdam richting Maastricht zou gaan. Maar door het grote aantal bruggen dat gepasseerd moest worden, was dat onbegonnen werk voor Krott en Vissers. Daarnaast was vrees voor de Provo's. Omdat de koers op Koninginnendag gehouden werd, bestond bij de organisatie en bij politiek Den Haag de vrees dat er na de Provo-demonstraties bij het huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus, opnieuw rellen zouden ontstaan. Uiteindelijk gaf het Ministerie van Infrastructuur vier dagen voor koninginnendag groen licht voor de eerste Amstel Gold Race.

De eerste editie van de Gold Race was een prooi voor de Frans-Poolse Jean Stablinski. De renner van Ford France-Gitane sprintte samen met twee ploeggenoten, de Belg Bernard Van De Kerckhove en de thuisrijder Jan Hugens, om de winst in Meerssen. Hugens kreeg echter te kampen met materiaalproblemen in de eindsprint. Door de stomme pech moest hij het doen met een derde plek in zijn eigen achtertuin. Stablinski versloeg op de streep Van de Kerckhove. 

Stablinski pakte de winst in de allereerste Amstel Gold Race

 

Het jaar daarop verhuisde de start van de koers naar Helmond, recht voor het hoofdkantoor van Amstel Bier. Ondanks dat de beklimmingen in Zuid-Limburg voor het grijpen lagen, koos de koersdirectie voor een koers van 213 kilometer richting Meerssen, met in het slotrondje de Lange Raarberg. Arie den Hartog greep de winst in een koers die volledig gekleurd werd door Nederlanders. De Fransozen Jean-Louis Bodin en Georges Chappe waren op plek 7 en 8 de enige niet-Nederlanders in de top 10. 

De derde editie leek even niet door te kunnen gaan, doordat de Grote Prijs van Roeselare de plek van de Amstel Gold Race innam op de wielerkalender. Gelukkig was er in september nog een plekje over, waardoor de derde editie in herfstsferen plaatsvond. Opnieuw ging een Nederlander aan de haal met de zege. Harrie Stevens, de nummer 3 van het jaar daarvoor, klopte in een sprint-à-deux aan de meet in Elsloo de Belg Roger Rosiers. Voor het eerst werden de Zuid-Limburgse hellingen echt opgezocht in de koers. Met onder meer de Vijlenerberg, Eperheide en ook de Cauberg was het parkoers lastiger dan in de voorbije twee jaar.

De Cauberg gaat vanaf 1969 een prominentere rol spelen in de Gold Race. De weg naar de top, waarop al in 1938 en 1948 gestreden werd om het wereldkampioenschap, was net geasfalteerd. Na de Cauberg volgde enkel nog de Lange Raarberg vooraleer te finishen in Meerssen. Guido Reybroeck fietste naar de winst, voor zijn landgenoten Jos Huysmans en de latere Tourwinnaar Eddy Merckx. 

De Cauberg, nog met klinkers, tijdens het NK wielrennen van 1946

 

Eddy Merckx zou na zijn deelname in 1969 lange tijd niet deelnemen aan de Amstel. De organisatie nodigde hem jaar na jaar uit, maar tevergeefs. Het te verkrijgen startgeld was naar Merckx' mening te laag om midden in de klassiekerperiode af te reizen naar Zuid-Limburg. Pas in 1973 besloot de Kannibaal af te reizen naar startplaats Heerlen, omdat de bonus nu wel hoog genoeg was én een overwinning door koersdirecteur Herman Krott gegarandeerd werd. Merckx won zoals afgesproken de koers in Meerssen met een riante voorsprong van dik drie minuten op de nummers twee en drie. Twee jaar later zegevierde de beste allertijden opnieuw. 

Een andere renner die goed uit de voeten kon op het geaccidenteerde terrein in Zuid-Limburg, was Jan Raas. De bebrilde Zeeuw Begon in 1977 aan zijn dominantie in de Amstel Gold Race. Liefst vijf keer zegevierde Raas in Meerssen, wat hem én de koers waarin hij zovaak triomfeerde de bijnaam Amstel Gold Raas opleverde. Raas werd tevens wereldkampioen, in 1979 in - hoe kan het ook anders - Valkenburg. Ook Parijs-Roubaix, de Ronde van Vlaanderen, Milaan-San Remo en liefst tien Tourritzeges prijken op zijn palmares. Raas stond aan de wieg van de Rabobankploeg en was nog met regelmaat te zien in de media, tot hij in 2003 van de kaart verdween. Pas in 2017 vernamen we weer iets van hem, in de tweede etappe van de Tour de France. 

Jan Raas won vijfmaal de Amstel Gold Race

 

Na Raas bleven de Nederlanders winnen. Achtereenvolgens pakten Jacques Hanegraaf, Gerrie Knetemann, Steven Rooks, Joop Zoetemelk en Jelle Nijdam tussen 1984 en 1988 de zege. Pas vanaf 1991, toen de aankomst verlegd werd naar Maastricht en de finale dus vlakker zou verlopen, internationaliseerde de koers. Enkel Raborenners Michael Boogerd en Erik Dekker pakten voor Nederland de winst in de Amstel Gold Race. Boogerd versloeg in 1999 Lance Armstrong op de Maasboulevard in een sprint-à-deux, Dekker deed twee jaar later exact hetzelfde. De winst van Davide Rebellin in 2004 maakte deel uit van diens imposante triovictorie in de Amstel, de Waalse Pijl en Luik-Bastenaken-Luik. Enkel Philippe Gilbert herhaalde dat kunstje, in 2011. Laatstgenoemde is goed op weg om Jan Raas te evenaren. Phil heeft nu vier AGR-winsten op zijn palmares staan en hij zal daar dit jaar maar wat graag een kwintet van maken. 

Gilbert is de laatste jaren de koning van de Amstel Gold Race

 

Ook de vrouweneditie is vorig jaar opnieuw in het leven geroepen. Een voorbeschouwing op de episode van dit jaar leest u hier.

 

Parkoers

De Amstel Gold Race past haar parkoers regelmatig aan. Inmiddels ligt de finish al vijftien jaar in Valkenburg, maar daarvoor kwamen de renners aan in achtereenvolgens Meerssen, Elsloo, opnieuw Meerssen en op de mooie Maasboulevard in Maastricht. Starten deden de Amstel Gold Race-deelnemers al in Breda, Helmond, Heerlen en Maastricht. 

Alles wat zich tussen de start en de finish bevindt, is berucht bij de coureurs. Het eindeloze draai-en-keerwerk in Zuid-Limburg is met de 34 beklimmingen die elkaar in verschrikkelijk tempo opvolgen een loodzware combinatie. In de laatste 170 kilometer komt het peloton iedere 6,6 kilometer (!) een helling tegen. De Keutenberg, Cauberg en Eyserbosweg zijn in de loop der tijd uitgegroeid tot ware klassiekers in de wielerbeklimmingen. Maar niet alleen de beklimmingen, ook de nervositeit is niet erg geliefd bij de renners. De vaak smalle wegen in het zuiden van Limburg en typisch Nederlandse drempels, verkeersheuvels en ander straatmeubilair hebben al regelmatig tot onveilige situaties geleid. 

En juist op dat laatste heeft de organisatie dit jaar ingespeeld, want de finale zal beduidend anders verlopen dan vorig jaar. Opnieuw is de Cauberg de grote afwezige in de laatste kilometers, maar daarnaast wordt de brede N590 tussen Valkenburg en Maastricht ingeruild voor het smalle boerenstrontpad van de Kuitenberg, een paar honderd meter noordelijker. Ook tussen Maastricht en de laatste moeilijkheid in de slotfase, de Bemelerberg, wordt gekozen voor een smal pad dat de naam Peutgensweg draagt. Vervolgens rijden de renners in de laatste vijf kilometer via de eveneens enge Franse Steeg, de Gasthuisstraat en de Oeveregrubbe naar de finish in Berg en Terblijt. De finale van de Amstel is al eerder ingeluid, traditioneel vormt het pittige trio Gulperberg-Kruisberg-Eyserbosweg het begin van de slotfase van een kleine vijftig kilometer.

Favorieten

Zoveel hellingen als er in de Amstel worden opgenomen, zoveel favorieten telt de koers. Zeker dit jaar, want de race trekt meer klasbakken dan ooit. Peter Sagan, Alejandro Valverde, Julian Alaphilippe, Michal Kwiatkowski... allemaal reizen ze af naar Maastricht. 

Philippe Gilbert is gebrand zijn titel te verdedigen. De Belg verwachtte veel van dit voorjaar, maar een winst zat er tot nog toe niet in. Als hij wint, is hij samen met Jan Raas de recordhouder wat betreft Amstel Gold Race-zeges. Met zijn ploeg zit het in elk geval goed, nu Gilbert zelf nog. 

Quick-Step Floors schuift naast Gilbert nog een mogelijke winnaar naar voren. Julian Alaphilippe is dé Franse troef in het eendagswerk en met twee ritzeges in de Ronde van het Baskenland heeft hij reeds bewezen dat het met de vorm wel snor zit. Weliswaar kwam hij vorige week ziekjes uit de week in Noord-Spanje, dus hopelijk voor hem is hij inmiddels weer wat opgeknapt. 

Alejandro Valverde is misschien wel de grootste kanshebber op winst. Hoewel hij nooit won in Valkenburg, maar gezien het team dat Movistar om El Imbatido heen heeft gebouwd, is het aannemelijk dat de Spanjaard dit jaar wél naar de zege rijdt. 


Met Vincenzo Nibali en Sonny Colbrelli neemt Bahrain Merida net als Quick-Step Floors een sterk duo mee naar Limburg. Ploegleider Rik Verbrugghe durfde zelfs de vergelijking met de Wolfpack te maken. Of de rood-blauwe formatie het daadwerkelijk waarmaakt in Berg-en-Terblijt is nog maar de vraag, maar op papier ziet het er veelbelovend uit.

En wat te denken van de drievoudige wereldkampioen Peter Sagan? In de Amstel Gold Race van 2012 werd hij derde, om sinds 2013 na een 36ste plaats niet meer terug te keren. Dit jaar is Sagan weer te bewonderen in Limburg en ongetwijfeld dat de Parijs-Roubaix-winnaar een huzarenstukje als vorige week wel wil herhalen in deze koers. 

De lage landen hebben vooral Tim Wellens als gegadigde voor de Ardennenklassiekers. Maar ook Dylan Theuns en Strade Bianche-winnaar Tiesj Benoot zouden best weleens als winnaars uit de bus kunnen komen. Qua Nederlanders is de kans op een opvolger van Erik Dekker niet bijster groot, toch hebben 'we' met Bauke Mollema iemand die al drie top 10-plaatsen in de Amstel heeft weten te behalen. Een vierde is zeker niet verkeerd voor de Groninger. 

Andere favorieten? Let op Michal Kwiatkowski, Michael Matthews, Greg Van Avermaet, Daryl Impey, Fabio Felline en Michael Albasini.

***** Alejandro Valverde
**** Peter Sagan, Tim Wellens, Vincenzo Nibali, Philippe Gilbert
*** Julian Alaphilippe, Michael Matthews, Tiesj Benoot, Michal Kwiatkowski
** Greg Van Avermaet, Fabio Felinne, Sonny Colbrelli, Michael Albasini, Dylan Theuns, Bauke Mollema
* Michael Valgren, Nathan Haas, Wout Poels, Alexis Vuillermoz, Daniel Martin, Rui Costa, Tom-Jelte Slagter, Damiano Cunego

 

De Amstel Gold Race zal vanaf 13:30 uitgezonden worden op het Vlaamse Sporza. Zij geven ook aandacht aan de vrouwenkoers. De NOS is er vanaf 14:30 bij, nadat zij al een uur eerder begonnen zijn met het uitzenden van de dames. U kunt vanaf 14:45 ook op Eurosport terecht voor livebeelden van de koers. 

Wat het weer betreft: er wordt in Zuid-Limburg een mix van zon en wolken, met kans op een bui verwacht. Dat bij een temperatuur van 18-20 graden celcius. Enkel 's morgens bij de start kan het nog wat regenen. De wind is zwak en waait uit zuidwestelijke richting. 

Gerelateerd nieuws